کاربری جاری : مهمان خوش آمدید
 
خانه :: شعر
موضوعات

اشعار



اوقات شرعی

مدح و مرثیۀ (زبانحال ) حضرت زینب سلام‌الله‌علیها در کوفه

شاعر : غلامرضا سازگار     نوع شعر : مدح و مرثیه     وزن شعر : فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن     قالب شعر : مسمط    

من کی‌ام انگشتر زیبای عصمت را نگینم            آفـتـابی بر فـراز دوش خـتم المـرسـلـینم

گـوهـر نابی به دست رحـمةٌ للعـالـمـیـنم            ریسمان محکمی در پنجـۀ حـبل المتـینم


بازوی مشکـل‌گـشای فـاطمه در آسـتینم

آسمان عـصمتی در حـلـقۀ چـشم زمیـنم

از ولادت جای در آغوش پیغمبر گرفتم            تا گشودم دیدۀ خود را دل از حیدر گرفتم

نقش گل پیوسته از گل بوسۀ مادر گرفتم            روح ثارالله را با یک نگه در بر گرفتم

آنچه را می‌خواستم از دامن کوثر گرفتم

مصطفی می‌خواند بر گوش آیۀ فتح المبینم

ماه و خورشید ولایت را به دامن کوکبم من            با اسارت مظهـر آزادگی در مکـتبم من

زیور دامان عـصمت زینت اُمّ و اَبم من            آفـتـاب دامن زهـرا در آغـوش شـبم من

مثل مادر تا سحر در ذکر یارب یاربم من

روح می‌گیرد دعا از نغمه‌های دلنـشینم

در سـنـین کـودکی داغ رسـول الله دیـدم            بعد چـندی نـالۀ مادر ز پشت در شنـیدم

او به دنبال عـلی من نیز دنبـالش دویدم            ناله از دل، پنجه بر رخ، در غم بابا کشیدم

جامۀ جان در عزای مجتبی از هم دریدم

داغ روی داغ بنـشستی به قـلب نازنـینم

صبر کردم تا شبی تاریک و آرام از مدینه            بار بستم از برای کـربـلا با سـوز سینه

آفـتـاب و مـاه من با اخـتـران بی‌قـریـنه            امّ کلثوم و رباب و فاطمه، نجمه، سکینه

بدرقـه ‌امّ الـبنـین کردند و لیلای حـزینه

اشکشان می‌بود جاری در یسار و یمینم

نیم روزی داغ روی داغ دیدم صبر کردم            بین دشمن از حسینم دل بریدم صبر کردم

از هزاران زخم او گل بوسه چیدم صبر کردم            جسم پاره پاره را در برکشیدم صبر کردم

کوه غم بردم، هلال آسا خمیدم، صبر کردم

صبر هم بی تاب شد از صبر ایّوب آفرینم

از امیرالمؤمنین در کوفه استمداد کردم            لب گشودم مثل زهرا و خدا را یاد کردم

کوفه را از خطبۀ گرمم حسین آباد کردم            خود اسیری رفتم و اسلام را آزاد کردم

در هزاران موج غم قلب علی را شاد کردم

احمد و زهرا و حیدر هر سه گفتند آفرینم

خواب دشمن را به مرگ و ذلّتش تعبیر کردم            با زبان حیدری کار دو صد شمشیر کردم

دختر شیرم که در آن بیشه کار شیر کردم            رأس ثـارالله را وادار بر تکـبـیر کـردم

او فراز نیزه قرآن خواند و من تفسیر کردم

گاه با نطق و بیـانم گاه با خـون جـبـیـنم

بر تن بیـدادگرها شعـله می‌زد آه سـردم            کـربلا و شام و کوفه گشت میدان نبردم

غیر زیبـایی ندیـدم با همه اندوه و دردم            روح پیروزی گرفت از هر دمم اسلام هر دم

گر چه پای طشت زر از غم گریبان پاره کردم

سوخت تار و پود خصم از خطبه‌های آتشینم

بود جاری بر حسین از دیدۀ گریان گلابم            ریخت خاکستر عدو بر فرق در شام خرابم

داغ هجده دسته گل می‌کرد همچون شمع آبم            دخـتـر قـرآنـم و بـردنـد در بـزم شـرابم

صوت قرآن، چوب دشمن، کرد یک لحظه کبابم

بود در آن دم نگه بر اشگ زین العابدینم

گر چه جسمم شد چهل منزل کبود از تازیانه            ماند بر اندام مجروحم ز کعب نی نشانه

داغ روی داغ دیدم خون ز چشمم شد روانه            دفن کردم در دل ویـرانه جـسم نـازدانه

قـاتـلم داغ حـسـیـنم شد، نه بـیداد زمـانه

قسمتم این شد که رأسش را به نوک نی به بینم

از مدینه تا به شهر شام رو کردم دوباره            کوچه‌ها و بام‌های شهـر را کردم نظاره

در دل تنگم نفس از آتش غم شد شراره            چون تن پاک حسینم گشت جسمم پاره پاره

اشگ ریز ای چشم «میثم» در عزای من هماره

دستگیرت در حیات و مرگ، قبر و واپسینم

: امتیاز

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها در مصائب عاشورا

شاعر : مرضیه عاطفی نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن قالب شعر : غزل

با اقـتدارِ خویش؛ نفـس از عـدو گـرفت            با داغِ عشق رفت و همه عمر؛ خو گرفت

چشمش به اشک شد متمایل! امان از آن-            بغـضی که ذره‌ذره نفـس از گـلو گرفت


با آن برادری که سرش را به نیـزه دیـد            در غربتِ غـروب؛ سرِ گـفـتگـو گرفت

یادِ لبانِ تشنه و خـشکـش چه گریه کرد            هر دفعه بی‌قرار؛ که آب از سبو گرفت

قـبل از اذان؛ سـلام فـرسـتاد بر حـسیـن            با چشم‌هایِ خـستۀ گـریان وضو گـرفت

در روضه‌ها برای غمش مُرد و زنده شد            از قتلگاه گفت و غمش سمت و سو گرفت

زینب‌ به یادِ غـربتِ عـباس بغـض کرد            هر بار که رقـیه سراغ از عمو گرفت!

: امتیاز

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها در کوفه

شاعر : امیر سهرابی نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن قالب شعر : مسمط

به دست صبر او انّا فُـتَـحْنَا باده نوشیده            لک فـتـح مـبین پیـراهن توحـید پـوشیده

زمان خطبه‌خوانی آن لسانی که خروشیده            علی در هیبت زینب عیان گردیده جوشیده


بِحَـمْـدِاللهِ أَنْتِ عَـمَّـتِی نجـوای توحـیدی

از این رو زِیْنِ أَبْ هستی که شرح مطلق علمی            نه تنها شرح مطلق بلکه علم ملحق علمی

نه تنها ملحق علمی که وصف مشتق علمی            نه تنها مشتق علمی که حق بر حق علمی

بِحَـمْـدِاللهِ أَنْتِ عَـمَّـتِی نجـوای توحـیدی

تعالی شأنُها یَاذیْ العلوم علم خدا حلمت            تعالی ذاتُها یا ذیْ العطا سِجْنِ البلا حلمت

چه تعلیمی چه علمی معنی نورالهدی حلمت            تـشاءُ ما یَـشاء نَـصْ تُعِـزُّ ما تَشا حلمت

بِحَـمْـدِاللهِ أَنْتِ عَـمَّـتِی نجـوای توحـیدی

در آن صحرا که بود از عشق جانت محو مدهوشی            مقام علمی‌ات نوشید از صهبای خاموشی

عیان شد در مقام صبر تو فرمان سِر پوشی            به علم ذات ذاتت جرعه را در بند می‌نوشی

بِحَـمْـدِاللهِ أَنْتِ عَـمَّـتِی نجـوای توحـیدی

به امـر انـمـا شد اسْـکـتی تأیـید عـلم تو            دلـیـل کـل شی اسْکـتی تـوحـیـد علم تو

وصول عـلم لا تعـلـیمت تمجـید عـلم تو            که نص اسْکتی شد حجت تجوید علم تو

بِحَـمْـدِاللهِ أَنْتِ عَـمَّـتِی نجـوای توحـیدی

چه بود امری که با آن دشت شد صحرای خاموشی            چه حکمی بود باری موج شد دریای خاموشی

دل مجروحت از بیداد شد غوغای خاموشی            فدای زخم بی‌حدی که شد معنای خاموشی

بِحَـمْـدِاللهِ أَنْتِ عَـمَّـتِی نجـوای توحـیدی

به نام نامی خـون خـدا وقت سخـنـرانی            مقام کظْم‌غیظت گشت چون دریای طوفانی

خطیب خطبۀ حیرت شدی در اوج حیرانی            به حـکم ما رایْت ما رایْت تـیـغ بـرانـی

بِحَـمْـدِاللهِ أَنْتِ عَـمَّـتِی نجـوای توحـیدی

چه در جان علوم از جام عشقت ریخته ساغر            که علم از حیرت علمت شده محو تو پا تا سر

مقام واصفون عاجز به مدحت تا صف محشر            که تو هم ذوالفقار هستی همی دردانۀ حیدر

بِحَـمْـدِاللهِ أَنْتِ عَـمَّـتِی نجـوای توحـیدی

به نقل از مارایت مارایت ماه و سر نیزه            رایت در اسارت مارایت شاه و سرنیزه

چهل منزل رایت مارایت راه و سرنیره            پـناه بی‌پـنـاهـان مـارایت آه و سـرنـیره

بِحَـمْـدِاللهِ أَنْتِ عَـمَّـتِی نجـوای توحـیدی

: امتیاز

زبانحال حضرت زینب سلام‌الله‌علیها با سر مطهر برادر در کوفه

شاعر : علی انسانی نوع شعر : مرثیه وزن شعر : مفاعلن فعلاتن مفاعلن فع لن قالب شعر : مسمط

نماز عشق شکسته نخوانده بودم و خواندم            قنوت، بازوی بسته نخوانده بودم و خواندم

زنی ز هاشمیان تا کنون اسیر نبوده‌ست            دعا به ناقه نشسته نخوانده بودم و خواندم


به دوش، جسم دو دختر، نبرده بودم و بردم            ز کینه سنگ ز شامی نخورده بودم و خوردم

به قتلگه به من و دخترت چه شد، دیدی            که زنده‌زنده کنارت نمرده بودم و مُـردم

به شب میان بیـابـان نرفـته بودم و رفـتم            به جستجـوی یتـیـمان نرفته بودم و رفتم

نخفته بودم و خفتم به روی خشت خرابه            به کوفه گوشۀ زندان نرفته بودم و رفـتم

هـزار رنگ پـریـده نـدیـده بـودم و دیـدم            شفـق به مـاه چکـیـده ندیـده بودم و دیـدم

نـدیـده بـودم و دیدم محـاسـنت در خـون            به داس یـاس بـریـده نـدیـده بودم و دیدم

به کوفه جای به زندان نکرده بودم و کردم            به شام، خانه به ویران نکرده بودم و کردم

نگـفـته بودی و گـفـتی اذان ز مـأذنۀ نی            به نیزه گوش به قرآن نکرده بودم و کردم

: امتیاز

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها

شاعر : علی گلچین پور نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : مفاعلن فعلاتن مفاعلن فع لن قالب شعر : غزل

به شـأن بی‌بـدل او سـلام بـاید گـفـت            به خاکِ چـادرِ او نـورِ تام بـاید گفت

برای گـفـتـنِ از دخـتـر عـلی، زینب            همیـشـه با ادب و احـتـرام باید گـفت


به او و ایل و تبارش همیشه ارباب و            به ما همیشه و هر جا غلام باید گفت

حـوائجِ دلِ ما را نـگـفـته امـضا کرد            به سـایۀ کـرمـش مـسـتـدام باید گـفت

هرآنچه گفته شد از صبرِ او چه ناچیز است            که از مراتبِ صبرش، مدام باید گفت

به تیغِ خطبۀ خود، شام را قیامت کرد            بـه او مـدافـعِ کـلِّ قــیـام بـایـد گـفـت

قسم به عشق، که هر خطِّ خطبۀ او را            کــمـالِ قـلـۀ عــلـم کـلام بـایـد گـفـت

چه داغ‌ها که ندیده، برای گفـتنش از            مدینه، کوفه و از شهرِ شام باید گفت

پس از وداعِ غـریـبانـۀ غـروبِ دهـم            به او محـافـظ جـانِ امـام بـایـد گـفـت

میانِ خـیمـۀ سـوزان نبـود جایش، نه            ولی چگـونه ز بزم حـرام باید گفت؟

: امتیاز

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها

شاعر : مهدی فرحناکی نوع شعر : مرثیه وزن شعر : مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن قالب شعر : مثنوی

تمام آسمان سرخ و دلش خون است انگاری            تو گویی نُه فلک هم هست، در سوگ و عزاداری

همه مردان به خاک و خون، شَه عالم شده عُریان            یقینا گِردشان جمع مَلَک، در این عزا گریان


بمیرم خصم بی‌شَرمت، اگر دست ِتو را بسته            چو جبرائیل بر طفلان، کشیدی شهپر ِخسته

اَلا ای حُوریه، اِنسیه، مَرضیه، اَلا طوبیٰ            فغان داری اَلا مادر به دشت ماریه تنها

ز شَه، هنگامهٔ گودال رفتن، شَرم داری تو            قَتیلت کم نبوده، از چه رو آزرم داری تو؟!

به پیشَت از شهیدان، یک گلستان لالهٔ بی‌سر            ولی دنبال تو، یک بوستان، از غنچهٔ ٔپَرپَر

یتیمان را پناه از تازیانه، یا کُتک باشی؟            و یا سیل زنان را، پاسبانْ تنها و تک باشی؟

در آتش خیمه می‌سوزد، به جسم ِو جان طفلان داغ            ز دژخیمان به جسم، هریکی‌شان زخمی از شلاق

بگو بر تو چه رفت ای، مظهر حِلم و صبوریت            ندیده کس زنی چون تو، پر از ایثار و حُرٓیت

زمان رفتن با کاروان و، خیل ِهمراهان            عنان‌گیرت ابالفضل آن یَل و فرمانده ٔمیدان

ولی جان‌ها فدایت، دُخت حیدر، عصر عاشورا            به زنجیر ستم بستـند، دست دخترِ زهرا

تمام داغ‌ها در نطـق قـرایت، بهم می‌زد            بساط آن لعینی که، چنین ظلمی از او سر زد

: امتیاز
نقد و بررسی

بیت زیر به دلیل مستند نبودن تحریفی بودن حذف شد؛ همانگونه که بسیاری از علما و محققین همچون علامه بیرجندی؛ شیخ عباس قمی و .... در کتب کبریت احمر (ص ۱۴۱) منتخب التواریخ ( ص ۲۲۴) مقتل تحقیقی (۲۲۹) پژوهشی نو در بازشناسی مقتل سیدالشهدا (ص ۲۴۰) و .... تصریح کرده اند موضوع نبش قبر و سر به نیزه زدن حضرت علی اصغر صحت ندارد و تحریفی است!! این قصۀ جعلی و ساختگی برای اولین بار در قرن سیزدهم در کتاب ریاض القدس آن هم بدون هیچ استنادی تحریف شده است « کتاب ریاض القدس توسط علما و محققین تاریخی جزء کتب تحریفی معرفی شده است»؛ جهت کسب اطلاعات بیشتر به قسمت روایات تاریخی همین سایت مراجعه کرده و یا در همین جا کلیک کنید.

به مَحمِل میروی، در پیش رویت، بر سر ِنی‌ها            گلوی ناز شش ماهه، شده آئـیـنهٔ مولا

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها

شاعر : جودی خراسانی نوع شعر : مدح وزن شعر : مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن قالب شعر : غزل

ستم ندیده کسی در جهـان، مقـابل زینب            نسوخت هیچ دلی در جهان، چنان دل زینب

نگشت شاد، دلـش از غـم زمانه، زمانی            ز آب غـم بـسرشـتـند، گـوئـیا گِـل زینب


فغان و آه از آن دم! که خصم دون به لب شط            بُرید سـر ز قـفـای حـسین مـقـابل زینب

فتاده دید چو در خاک، سرو قامت اکبر            قرار و صبر و تحمّل، برون شد از دل زینب

میان لـشگـر اعــدا بـه راه شـام نـبـودی            به غیر معجر نیلی، به چهره، حایل زینب

نه آب بود و نه نانی، نه شمعی و نه چراغی            چو گشت کنج خرابه مقام و منزل زینب

چگونه شرح غمش را رقم کند، ید «جودی»؟            که جز خدا نه کس آگه، ز درد و مشکل زینب

: امتیاز
نقد و بررسی

بیت زیر به دلیل مستند نبودن و مغایرت با روایت‌های معتبر حذف شد؛ موضوع جشن، شادی، رقصیدن و ... در شام بوده نه در کوفه و براساس کتب معتبر تاریخی همچون: الفتوح ج ۵ ص ۱۲۱؛ أمالی مفید ج ۳۸ ص ۳۶۷؛ اللهوف ص ۱۳۰؛ مناقب آل ابیطالب ج ۴ ص ۱۱۶؛ مَقْتَل خوارزمی ج ۲ ص ۴۶؛ مُثیرُالأحْزان ص ۲۰۹؛ جلاءالعیون ص ۵۹۳؛ بحارالأنوار ج۴۵ صص ۱۰۹و ۱۶۴؛ منتهی‌الآمال ص ۴۸۵؛ قمقام ص ۵۱۶؛ نفس‌المهموم ص ۳۵۳؛ مقتل امام حسین ص ۲۲۳؛ مقتل مقرّم ص ۲۹۹؛ مقتل جامع ج ۲ ص ۴۳  و.... در شهر کوفه مردم پشیمان شده و گریه زاری می‌کردند، جهت کسب اطلاعات بیشتر به قسمت روایات تاریخی همین سایت مراجعه کرده و یا در همین‌جا کلیک کنید. ضمن اینکه در منابع معتبر برای شهر شام هم جشن پایکوبی نقل کردهاند نه پرتاب سنگ و آتش و ...

به گِرد ناقۀ او، کوفیان به عشرت و امّا            سر حسین به سنان، پیش روی محمل زینب

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها

شاعر : بردیا محمدی نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : فاعلاتن مفاعلن فع لن قالب شعر : قصیده

فیضِ محض است رحمت زینب            چـشـم مـا و عــنـایت زیـنـب

مشرقِ عالَم است صبحِ دمشق            صحن نور است ساحتِ زینب


بس که آئیـنۀ صفات خداست            صبـر آمـد به صورت زینب

از ازل حـاکـم است تا به ابد            پـای‌بـرجـاسـت دولـت زینب

دفـترِ زُهـد اگر خلاصه شود            می‌شـود یـک عـبـادتِ زینب

هر زمان صحبت از شجاعت شد            گـفـتـه‌ایم از شـهـامـت زینب

دخـترِ شـیر باطـناً شیر است            به عـلی رفـتـه قـدرت زینب

نبض اسلام دست این بانوست            زنده شد دین به برکت زینب

جَرَیان‌سازِ مکتبِ سرخ است            رنگ عشق است نهضت زینب

عِلم پرسید: کوه عرفان کیست؟!            عشق فرمود: حضرت زینب

او چه دیده است غیر زیبایی            عقـل ماند از بـصیرت زینب

پـرچـم کُـفر را به زیر کشید            تا فـلـک رفـت رایَـت زیـنب

اُسکُـتوا گـفت... لال شد دنیا            تو بـبین چیست هیبت زینب!

فـتـنـه را ذبح کرد با کـلمات            ماتـم از طرز صحبت زینب

سلسله هم دخـیل دامن اوست            فـــرق دارد اســارت زیـنـب

دور ناقه فـرشتـه‌ها جـمـع‌اند            عـرش آمـد عــیـادت زیـنـب

عرقِ شرمِ چوبِ مَحمِل ریخت            سُرخ شد از خـجـالـت زینب

سرِ بر نیزه، سایه‌ای انداخت            آه! از اســتـــراحــت زیـنـب

گـذرِ کـوفه پُـر شد از اوباش            سخت طِی شد مسافت زینب

سِرِّ مَـســتور رفت در بازار            شُد لـگـد مـال حُـرمـت زینب

حرمله با رباب هـم‌‌قـدم است            آب شد کـوهِ غـیـرت زیـنب!

"دَخَلَـتْ زینَبُ عَلَی بْنِ زیاد"            کُـشـت ما را مـصیبت زینب

: امتیاز

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها

شاعر : وحید قاسمی نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : فاعلاتن مفاعلن فع لن قالب شعر : مثنوی

فَـلـَک عــشـق را ثــریـا شـد            زهـره‌ای در مدارِ زهـرا شد

رود از بی‌قراری‌اش مبهوت            کوه از استواری‌اش مبهـوت


مـعــنـیِ تــازۀ رشــادت شـد            بـارهـا مـنـجـیِ امـامـت شـد

حـِـلم را ریشه و تـبـاری داد            نـوح را درس بُـردبـاری داد

شیعه را حُجب اوست سرمایه            سـایـه‌اش را نـدیـده هـمسایه!

خِرَد از پـایـداری‌اش حیران            از سیاست‌مـداری‌اش حیران

خسته از غم نشد، چهل منزل            شوکـتـش کم نشد چهل منزل

عـشق را از نگـاه زهـرا دید            هجر را مثل وصل، زیبا دید

صبر بی‌او شناسنامه نداشت            راه ایــوب‌هـا ادامـه نـداشـت

کـوفـه مـیـدانِ اقـتـدارش شد            خطبه‌اش تیغِ ذوالفـقارش شد

چادرش را تکاند، طوفان شد            همۀ شهـر خـیـس بـاران شد

از علی داشت گـفته‌هایش را            لـحـنِ مــردانـۀ صـدایـش را

او نشان داد، دین نمایش نیست            خیبری‌زاده اهلِ سازش نیست

عاقبت اشک ارغوان را دید            خـندۀ نحـس سـاربـان را دید

صحبت از روسیاهی کوفه‌ست            روضه در کوفه سخت و مکشوفه‌ست

درد این روضه قاتل مرد است            درد ناموس بدترین درد است

مثل این درد روضه، دردی نیست            شأن زینب که کوچه‌گردی نیست!

: امتیاز

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها

شاعر : جواد حیدری نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن قالب شعر : غزل

آن که دل‌ها را گرفتار تو کرده زینب است            هر دو عالم را خریدار تو کرده زینب است

آنکه کرده کربلا را کعـبۀ دل‌ها، حسین            عرش را مدیون دربار تو کرده زینب است


آنکه جای حضرت اُم البـنین در کـربـلا            مادری بهر علمدار تو کرده زینب است

آنکه در گودال نزد حضرت زین العباد            یاد از عشاق و زوار تو کرده زینب است

آنکه نطقش چون علی برنده‌تر از ذوالفقار            گرم‌تر از پیش، بازار تو کرده زینب است

آنکه از خصم لعین، پیراهنت را پس گرفت            شیعیان را زار و بیمار تو کرده زینب است

آنکه با صوت حزین و گریۀ جانسوز خود            دشمنان را هم عزادار تو کرده زینب است

: امتیاز
نقد و بررسی

بیت زیر به دلیل مستند نبودن و تحریفی بودن داستان بوسیدن گلوی سیدالشهدا توسط حضرت زینب و ... حذف شد! این قصه برای اولین بار در قرن چهادرهم در کتاب تذکرة الشهداء حبیب الله کاشانی بدون هیچ سندی جعل شده است، محققین و علما کتاب تذکرة الشهدا را به دلیل ذکر مطالب نامستند جزء کتب تحریفی معرفی کرده اند؛  جهت کسب اطلاعات بیشتر به قسمت روایات تاریخی همین سایت مراجعه کرده و یا در همین جا کلیک کنید.

آنکه بعد از بوسه بر رگ‌های تو قدش خمید            گریه‌ها بر زخم بسیار تو کرده زینب است

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها

شاعر : علی اصغر شاهسنایی نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : مفاعلن فعلاتن مفاعلن فع لن قالب شعر : ترجیع بند

غزل نوشته‌ام‌ از غم‌ قصیده‌ می‌خوانم            هجای واژۀ‌ غـم را کـشیـده می‌خـوانم

از آنکه عـفت زهـرا، شجاعت حـیدر            درون او به تـبـلـور رسیده می‌خـوانم


به تیغ تیز زبـان زنده کرده مکتب را            از آن مـعـلـم مکـتـب نـدیـده می‌خوانم

ز قامتی که الف بود و دال شد از داغ            ز کوه صبر که از غم‌ خمیده می‌خوانم

از آن عـقـیـله که تا بعـد کـربـلا حتی            کسی شکـسـتن او را نـدیـده می‌خوانم

از آن که شـاهـد عـیـنی مـاجـرا بـوده            همان‌ که‌ بر‌ روی تل شد شهیده می‌خوانم

نفـس‌نفـس‌ زده‌ زینب‌ رسیده‌ تا گودال            از این به بعد بـریـده‌بـریـده‌ می‌خـوانم

هجا هجا شده‌ای حا و سین و یا و نون

میان‌ جـزر و مد تـیغ‌های تـشنـۀ خون

خـروش موج بـلا رهـسپار ساحل شد            میان عاشق و معشوق شمر حائل شد

برای پـسـتی دنـیا بس است تا محـشر            همین که با پـسـر سـعـد او مـقـابل شد

جدال خـنجـر کندی و حنجـر خـشکی            گـریـز روضۀ اربـاب در مـقـاتـل شد

شنـیـده بود عـلی در رکـوع بخـشـیـده            میان سجـده رسید و بـرید و سائل شد

کـتاب خاطره‌هایش ورق ورق می‌شد            دمـی که وارد گـودال بـعـد قـاتـل شـد

کسی هنوز نفـهـمیده عـمـق فاجعـه را            چگونه زینب کبری سوار محـمل شد

هجا هجا شده‌ای حا و سین و یا و نون

میان‌ جـزر و مـد تـیغ‌های تـشنۀ‌خـون

: امتیاز

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها

شاعر : محمدعلی بقایی نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : مفاعلن فعلاتن مفاعلن فع لن قالب شعر : قصیده

زنی به وسعت پنجاه‌سال غـصه و غم            پُر از اراده و همّت، مصـمّم و محکـم

زنی به هیبت شیـر خـدا و شـمـشیرش            که در برابر ظـلـم ایـسـتاده مسـتحـکم


زنی به عصمت زهرا، زنی به لحن علی            علی و فـاطـمـه انگـار هر دو تا با هم

صـلابـت عـلـوی، اسـتـقـامـت زهــرا            وفا و مهر و شجاعت، ملاطـفت تـوأم

علیمه، صابره، معصومه، زینت مولا            عزیزه، محترمه، همچو فاطمه اعـظم

به غیر فاطمه و جده‌اش خدیجه رواست            زنـان دهـر کـنـیـز درش شـونـد از دم

دگر چه جای تعجب که بر در حرمش            سـتـاده بـاشـنـد آسـیـه، هـاجـر و مریم

مرا چه قدر که مدحش کنم مگر جبریل            مکاتبت کند از او دو خط به لوح و قلم

نه من که قدرت مدحش ندارم از لالی            زبــان دهــر بُـوَد در ثـنــای او اَبـکـَم

کـسـی که عـالـمـۀ بـی مـعـلـمـه بـاشـد            به جاه و شوکت و شأنش نمی‌رسد عقلم

فـهـیـمـه‌ای که نـدارد مـفـهـمـه نـزدش            تـمـام مـجـتـهــدانـنـد طـفــل لا یـعــلــم

گذاشت پشت سر آن تـنـدبـاد حادثه را            ولی نـیـفـتـاد از روی دوش او پـرچـم

اگر نبـود به دوشـش عـلـم، تـن اسـلام            چه بود غیر ستـونی سراسرش اَثـلـَم؟

تـمـام سـلـسـلـۀ انـبـیـا است مـدیـونـش            ابـوالـبـشــر آدم تـا ابــوالاُمَــم خــاتــم

شهـیـد معـجـر اویـنـد اکـبـر و اصغـر            رهــیــن هــمــت اویــنـد عــالـم و آدم

اسیر نیست، اسارت صلاح زینب بود            ندیده چشم جهان، بانـویی چنین افـخـم

نـگـاه کـردم و دیـدم فــتـاوی هـمـه را            در عشق از همه اعلام زینب است اعلم

هـدایت است کـلامـش چـنان کـلام الله            چه جای شک که بود لِـلـَّـتی هِیَ اَقـوَم

به خاک گـشت مـبدل تـمام کـاخ یـزید            گذاشت پـای در این راه آنچنان مُـبـرم

به شرط هـجـرت با پـادشاه مُـلک بـلا            کنار سفرۀ عـقـدش به شوی گـفته نعـم

خـلـیـله است اگر طـفل می‌بـرد به منا            وگرنه نیست از او مادری به دهر اَرحَم

خدای را همه دم شاکـرم که روز ازل            بـه خـاکـسـاری درگـاه او شـدم مـلـزم

به یاد روضۀ جـانگـاه او خدای نعـیم!            چـنانـچـه گریه نکـردم فـرودم آر نـقـم

ببـین چه گریه‌کنانی به پاش می‌ریزند            یکی فرات، یکی دجله و آن یکی زمزم

ولی نه بسکه عظیم است داغ این بستان            فرات و دجله و زمزم نـبیند جز شـبنم

فرات و دجله‌ای از چشم‌های خود دارم            به این امید که روزی شوم نَمی از یَـم

به حـشـر نیـز لـبـاس عـزای زینب را            عـوض نمی‌کـنم آری به بُـرد ابـریـشم

به محضرش چوکنم خاک، تن به استشهاد            نمی‌رسـنـد به گَـردم تـمام عَـدْن و ارَم

رکاب داشت رکابی به استقامت عرش            به روی زانوی عباس می‌گذاشت قـدم

به سـوگ نام بـلـنـدش بلـند گـریه کنید            که راه مـرثـیـه را بـاز می‌کـند کـم‌کـم

رواست چـشم عـوالـم بر او کـند گریه            که گـریـه کـرده بـرایش پیـمـبـر اکـرم

زیـاد گـریه کـنـید آنقـدر که سیـل شود            که نیست روضـۀ او جای گریۀ نـم‌ نـم

شنیده‌ام که به بزم شراب برده شده‌ست            بمیرد ای کاش از این مصیـبتـش عالم

به آسـتـین لباسی که منـدرس شده بود            گرفـته بود رخ از چـشـم‌های نامحـرم

تمام راه به دستـش طـناب بود و به پا            نداشت کفش مناسب به غیر زخم و ورم

عنان مرکب او دست غیر افتاده است            همیشه مـاتم و مبـهـوت از چنین مـاتم

چه دست داد به زینب که عصر عاشورا            رسید بر تن بی‌سـر ولی به قـامت خـم

ز فرط ضربه به حنجر نمی‌شود فهمید            که زیر هـست صدای بـریـده‌ات یا بَـم

شکسته است و به تاراج رفته و مسموم            سراسر بدن از سُم، تمام قـلـب از سَـم

هزار نیزه و شمشیر و سنگ و تیر و عصا            شـدنـد در بـدن پــاره پــاره‌ات مـدغــم

چه کس برید سرت را در آن شلوغی‌ها            برای زینب کـبـری‌ست همچنان مبهـم

هزار چـشم اگر هـمزمان نگـاه کـنـنـد            نمی‌رسـند به تـشخـیـص این تن درهم

هـزار زخـم دهـن‌بـاز در یکی پـیـکـر            افـاقـه کی کند اینگـونه زخـم را مرهم

قلم شکست در این بیت و با تمام وجود            به جای زینب کبری نوشت حضرت غم

: امتیاز

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها در ورود به کوفه

شاعر : احسان نرگسی نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فع لن قالب شعر : غزل

بعـدِ عـبـاس عـلـمـدار شدن کار تو بود            اینـچـنـین قـافـله‌سـالار شدن کار تو بود

هر چه کاخ اُمـوی بود خـرابـش کردی            زیـنـبـا ! فـاتحِ پـیکـار شدن کار تو بود


کوفه تا شام علی‌گونه رجز می‌خواندی            دخـتـرِ حـیـدرِ کـرار شـدن کـار تو بود

از کسی غـیرِ حـسین بن علی دَم نزدی            به غـمِ یـار گـرفـتـار شـدن کـار تو بود

"اُسْکُـتوا"یِ تو جهان را به تَحَـیُّر آورد            هـمه گـفـتـند جگـردار شدن کار تو بود

یک‌تـنـه جـای همه جـام بـلا نـوشـیـدی            از ازل قـلـۀ ایـثـار شـدن کـار تـو بــود

ای‌که در وصف تو حیران همۀ شاعرها            شـاه‌بـیتِ هـمه اشـعـار شدن کار تو بود

کار تو بـعـدِ بـرادر به کجاهـا نرسید...            راهیِ کـوچه و بـازار شدن کار تو بود

چه کتک ها که به جای همه طفلان خوردی            بعد از آن دست به دیوار شدن کار تو بود

: امتیاز
نقد و بررسی

بیت زیر سروده اصلی شاعر محترم است اما پیشنهاد می‌کنیم به منظور انطباق مطالب با روایات مستند و معتبر و انتقال بهتر معنای شعر، بیت اصلاح شده که در متن شعر آمده را جایگزین بیت زیر کنید.

چه لگدها که به جای همه طفلان خوردی            بعد از آن دست به دیوار شدن کار تو بود

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها

شاعر : سیدروح الله مؤید نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن قالب شعر : تضمین

مرهم به جز حسین، به قلب شکسته نیست            قاریّ نیزه، حنجرش انگار خسته نیست

این رشتۀ غمش سرِ مویی گسسته نیست            زینب دلش شکسته ولی سرشکسته نیست


با دست بسته هست ولی دست بسته نیست

چـشـمـان او دو شـاهـد گـودال راز بـود            قـد کــمـان، حـدیـثِ رکـوع نــمــاز بـود

بی چاره مانده بود، ولی چـاره‌سـاز بود            هرچـنـد سـربه‌زیـر ولـی سـرفـراز بـود

زینب قیام کرد چون از پا نشسته نیست

این بـانـویی که عالم و آدم فـقـیر اوست            شیـر خـدا نهـفـتـه به سِرّ ضمـیر اوست

دست قـضا و پـای قـدر، ناگـزیر اوست            زینب اسیر نیست؛ دو عالم اسیر اوست

او را اسیر قافـله خواندن خجسته نیست

بر نیزه، راست قامت او سنگ می‌خورد            آئـیــنـه‌دار عــزّت او سـنـگ مـی‌خـورد

بر سـایـۀ قـداسـت او سـنـگ مـی‌خـورد            حتی اگر به صورت او سنگ می‌خورد

هیهات، بند معجرش از هم گسسته نیست

این شعر تضمین غزلی از آقای مجید تال است

: امتیاز
نقد و بررسی

بیت زیر سروده اصلی شاعر محترم است اما به دلیل مستند نبودن داستان سر به چوبه محمل زدن حضرت و مغایرت با روایات معتبر؛ پیشنهاد می‌کنیم به منظور اجتناب از گناه تحریف وقایع عاشورا؛ بیت اصلاح شده که در متن شعر آمده را جایگزین بیت زیر کنید؛ زیرا همانطور که در کتب منتهی الآمال ص ۴۸۳؛ اربعین الحسینیه ص ۲۳۳؛ تحریف شناسی عاشورا و تاریخ امام حسین ص ۲۱۱؛ مقتل جامع ج۱ ص ۱۴۱، مقتل تحقیقی ص ۲۶۸، پژوهشی نو در بازشناسی مقتل سیدالشهدا ص ۳۰۴ و دیگر کتب معتبر آمده است سر به چوبۀ محمل زدن، مغایرت با روایت های معتبر است؛ این قصه اوّلین بار در کتاب نورالعین منسوب به اسفراینی جعل شده است جهت کسب اطلاعات بیشتر به قسمت روایات تاریخی همین سایت مراجعه کرده و یا در همین جا کلیک کنید.

این رشتۀ غمش سرِ مویی گسسته نیست            زینب سرش شکسته ولی سرشکسته نیست

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها

شاعر : وحید قاسمی نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن قالب شعر : غزل

ما ریـزه‌خـوار سـفـرۀ احـسـان زینـبـیم            مـدیـون لطـف و فـضلِ فـراوان زینبیم

مـا را پـیـام خـطـبـۀ زیـنب نـجـات داد            شکـر خـدا که جـمـلـه مـسلـمان زینـبیم


چـون گـیـسـوانِ نـیـزه‌نـشـیـنـان قـافـلـه            از کـربـلا به کـوفـه پـریـشان زیـنـیـبـم

جان می‌دهیم عاقبت از غصه‌اش که ما            کـشتی شکـست خوردۀ طـوفـان زینبیم

در زیر کـوه غم به خدا شِکوه‌ای نکرد            حـیران و ماتِ عصمت و ایمان زینبیم

: امتیاز

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها در ورود به کوفه

شاعر : علیرضا خاکساری نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : مفاعلن فعلاتن مفاعلن فع لن قالب شعر : غزل

نـبـود غـیـر خــدا در دل خــدا جـویـش            نگفت جز سخن حق، لسان حق‌گـویش

به ذوالفقار دو دم هیچ احـتـیاج نداشت            هلاک "اُسکُـتوا"یش دشمنان ترسویش


اگر چه بود معطر به عطر کوثر لیک            حـرام شد به حـرامی شـنـفـتـن بـویـش

ارادت کـم من در نـگـاه او کـم نیـسـت            زیـاد بــار مــرا مـی‌کـشـد تــرازویـش

فدای صحن حیاطش که شد حسینیه‌اش            و می‌زند خود جـبرئیل آب و جارویش

بساط روضـۀ زینب شبی نـشد تعـطیل            مرا کـشـد به تـلاطـم همان تـکـاپـویش

بلای جان "ولی" را به جان خود بخرد            کسی که حضرت صدیقه است الگویش

شـبـیـه مـادر پـهـلـو شکـسـته‌اش بشود            همین که دست بگیرد به روی پهلویش

: امتیاز

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها

شاعر : سید هاشم وفایی نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن قالب شعر : غزل

دین جاودان شد از نـفـس جـاودانی‌ات            شـد اُسـوۀ تـمـام جـهــان زنـدگـانـی‌ات

باغ امید و گـلشن صبر و وفـا و عشق            سـیـراب شد ز مـرحـمـت آسـمـانی‌ات


در دفـتـر مجـاهـدت و دین و معـرفت            صدهـا حکـایت است ز راز نهـانی‌ات

روزی که سایه‌سار محـبّت خراب شد            خورشید بهـره‌مـند شد از مهـربانی‌ات

بعد از هـزار سال مـلائک در آسـمان            در حـیرتـنـد از تو و از جان‌فـشانی‌ات

وقـتی که ذوالـفـقـار کلامت کـشیده شد            لرزید کاخ ظلم از آن خـطبه‌خوانی‌ات

ای زیـنـبی که در سفر کـربلای عشق            ایــثــار تـکـیـه داد بـه قـدّ کـمــانـی‌ات

بی‌خـود نـگـفـتـه‌اند که اُمّ الـمـصائـبـی            هرگـز نـدیـد چـشم فـلـک شـادمانی‌ات

ای قهـرمان کـرب وبلا، زینب صبور            ثبت است در صحـیفۀ دل قهـرمانی‌ات

تا روز رستخیز، ز کرب‌وبلا به عرش            پـر می‌زنـد کـبـوتـر نـام و نـشـانـی‌ات

مهمان لطف توست «وفایی» تمام عمر            شـرمنـده است از تو و از میـزبانی‌ات

: امتیاز

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها در ورود به کوفه

شاعر : حسن کردی نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن قالب شعر : غزل

نینوای عشق جاویدان ز نای زینب است            در حقیقت کربلا، کرب‌وبلای زینب است

اعتلای پـرچـم شـیـعـه در آفـاق فـلـک            افـتخارش تا ابد حتماً برای زینب است


زینتِ عصمت، ز طفلی آیۀ عصمت بُود            عصمت آری توشه‌ای از خاک پای زینب است

کوه در هنگام طوفان، جان‌فدا وقت خطر            مثل یک آئینه زهرا، مقتدای زینب است

کـوثـر امّ‌ابــیـهـا، مـثـل مـادر مـی‌شـود            ماجـرای کربلا شرح وفای زینب است

با نوای اُسکُـتویش، کـاخ‌ها لـرزیـده‌اند            کوفه ویران، از بلندای صدای زینب است

اینهمه شور و حماسه اینهمه فـرزانگی            تازه یک خط از کتاب ماجرای زینب است

از کـلام هر امـامی می‌شـود فهـمید که            زینتِ این طایفه صبر و حیای زینب است

اینکه شرق و غرب عالم را حسینی کرده است            ذوالفـقار آتـشین خـطبه‌های زینب است

کوچه در کوچه به کوفه شهر دیروز علی            آفتاب سرخ بر نی رهنمای زینب است

: امتیاز

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها در ورود به کوفه

شاعر : گروه شعری یامظلوم نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فع لن قالب شعر : غزل

سوخته گرچه پرش از شرر غارت‌ها            پـا نهـاده است روی تاج ابر قـدرت‌ها

اسکتوا گفت‌ و عوالم همگی لال شدند            ریخـت از هـیبت او هـیـمـنـۀ هـیبت‌ها


سال‌ها پيش در اين شهر بزرگى مى‌كرد            آه دیگر خـبری نيـست از آن عـزّت‌ها

بين اين شهـر بنا بود كه مهـمـان باشد            اُف بر اين رسم پذيرايى و اين دعوت‌ها

شاهبانـوى جهـان باشى اگر هم، وقتى            دست بسته برسى، مى‌شكـند حُرمت‌ها

دخـتـر پـرده‌نـشـین عـلـی و فـاطمه را            نگـهـش داشـتـه کـوفه سـرِپا ساعت‌ها

لااقـل کاش ابالـفـضل بـرایش می‌مـاند            با حضورش چه کسی داشت از این جرأت‌ها

خارجى‌زاده كه گفتند دلش سوخت ولى            قـارى‌اش آمد و بـرداشته شد تُهـمت‌ها

داشت‌ مانند علی خطبۀ غـرّا می‌خواند            سر که آمد به سر آمد سخن و صحبت‌ها

دست بر شانۀ طـفـلان حـرم می‌گـيرد            آنكه خـم بود به پـايـش هـمـۀ قـامت‌ها

اولش هرچه نظر کرد کسی را نشناخت            تا سرِ نـیـزه‌نـشین کرد عـیان نسبت‌ها

روز از شدت گرما و شب از سرمایش            پـوست انداخـته بـودند همه صورت‌ها

: امتیاز
نقد و بررسی

چند بیت از این غزل به دلیل مستند نبودن و تحریفی بودن مطالبش حذف شد

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها در وقایع عاشورا

شاعر : سیدمحمدحسین آل‌ مجتبی نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن قالب شعر : غزل

خط به خط تشریح کردی عشق را در کربلا            خطبه خواندی تا نماند کربلا در کربلا

عطر یاس از چادرت می‌ریخت هنگام وداع            خواستی خـالی نباشد جای مـادر کربلا


در دل گـودال روی خون تیمم کرده‌ای            یک نمازت هم نشد اصلاً قضا در کربلا

هیبت فرعونیان را بشکن و اعجاز کن            حرف‌ها گـفتند با تو شعـله‌ها در کربلا

جسم تو محصور بین سلسله در‌ راه شام            روح تو مجـروح بین بـوریا در کـربلا

در زلال اشک تو نقش خدایی جاری است            غیر زیبایی نمی‌بـیـنی چرا در کـربلا؟

: امتیاز

مدح و مرثیۀ حضرت زینب سلام‌الله‌علیها

شاعر : مرتضی امیری اسفندقه نوع شعر : مدح و مرثیه وزن شعر : مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن قالب شعر : غزل

ناگاه دیدم آن شب، در خواب کربلا را            نی‌های خـشک‌نای صحـرای نیـنـوا را

هفـتاد و دو ستاره، افـتاده بود بر خاک            خورشید گریه می‌کرد، سوگ ستاره‌ها را


دیدم زنی چنان موج، بی‌تاب، خطبه می‌خواند            از بس که تشنه بودم، نوشیدم آن صدا را

می‌گفت: ما و شِکوه؟ ما کاشفان شُکریم!            زیـبـا تر از هـمیـشـه دیـدیـم مـاجـرا را

ما اهل‌بیتِ نوریم، اهل کِسای تـطهـیـر            ای قـوم کـور! هرگز نـشـناخـتـید ما را

با ما وفـا نکـردید، ای دوسـتانِ دشمن!            کـو آن‌هـمه مـروّت! کو آن‌ همه مـدارا

ما غـیـرتی‌تـبـاریم، تعـبـیر ذوالـفـقـاریم            در دستِ روشنِ ما، موم است سنگ خارا

ما را شهید می‌خواست، «سرِّ قَدَر» وگرنه            تغییر می‌توان داد، با دستِ ما «قضا» را

صبری جمیل با ماست، صبری صبور و شیرین            ما درد می‌پـسنـدیم، هرکس اگر دوا را

از آنِ ماست فـردا، فـتح الفـتوحِ خـلقت            فردا که رازِ پنهـان، خواهد شد آشکارا

در خواب دیدم آن شب، در کربلاست کعبه            در خواب دیدم آن شب، در کربلا «منا» را

دیدم که زمزمِ خون، می‌جوشد از دلِ خاک            در خواب دیدم آن شب، هم «مروه» هم «صفا» را

قرآنِ شرحه‌شرحه، بر روی نیـزه دیدم            گم کرده بودم آن‌جا، از بُهت، دست و پا را

با گریه‌های طفلی گریان پریدم از خواب            تا صبح گشتم آن شب، یک‌یک خرابه‌ها را

: امتیاز